CHP Kars Milletvekili İnan Akgün Alp:

- "Kirli siyasetçiler ve kirli bürokratlar bir oldular, devletin kurumlarını ve milletimizi soydular; bu tablo açıkça bir bürokrasi krizidir, devlet krizidir!"

- "Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi denetimsizlik ve kontrolsüzlükten kaynaklı duvara toslamıştır; fon krizi bize Türkiye'nin topyekûn bir arınmaya ihtiyacı olduğunu göstermiştir."

- "SPK, BDDK ve denetim organları görevlerini layıkıyla yerine getirmemiştir; bağımsız kurumları aşındıran anlayışın faturasını devlet dolandırılmakla ödemiştir."

- "Yaşanan fon vurgunu ve anayasal zafiyetler ortadayken, Sayın Erdoğan’ın 2028’de yeniden adaylığı tartışması Meclis’in anayasal iradesini gölgelemektedir."

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Kars Milletvekili İnan Akgün Alp, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’nda gerçekleştirilen Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 2027 Yılı Bütçesi görüşmelerinde söz aldı. Konuşmasında kirli siyasetçi ve bürokrat iş birliğiyle patlak veren fon soygununu sert sözlerle eleştiren Alp; mevcut idari yapının denetim yetersizliğini, aşındırılan bağımsız kurumların faturasını ve fon krizinin Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde yarattığı derin anayasal tıkanıklığı Komisyon gündemine taşıdı.

CHP Kars Milletvekili İnan Akgün Alp’in Komisyonda gerçekleştirdiği konuşma şöyle:

Sayın Bakanım, hoş geldiniz, hayırlı olsun bütçeniz. Siz de gerçekten yoğun ve zor bir dönemden geçiriyorsunuz, hepimizin Allah yardımcısı olsun çünkü bir kısım kirli siyasetçiler, bir kısım kirli bürokratlarla bir oldular, devletin kurumlarını ve milletimizi soydular. Bir krizle karşı karşıyayız ve siz bu krizi yönetip ekonomiyi düzeltmekle sorumlusunuz, zor bir görev. Biz bu meseleyi yalnızca kişiler üzerinden ve mali hukuka ilişkin bir mesele olarak görmüyoruz, bunu bilmenizi isteriz. Bu, aynı zamanda Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminin karşılaştığı bir kriz hâline geliyor giderek. Aynı zamanda, bir bürokrasi krizi, bir devlet krizi. Cevdet Bey Meclise geldiği zaman arkasında böyle bir bürokrat ordusuyla gelmişti, birçoğu geri gelemedi, siz de bürokratlarınızla gelmişsiniz.

"CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÛMET SİSTEMİ DENETİMSİZLİKTEN DUVARA TOSLAMIŞTIR"

Niye buna bir "bürokrasi krizi" diyoruz? Sayın Bakanım, Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi denetimsiz ve kontrolsüzlükten kaynaklı biraz da duvara toslamış sayılır aslında bugün itibarıyla ve bir kirlilikle karşı karşıyayız, devlet de siyaset de kirlilikten arınmalıdır. Bu fon krizi bize bir kez daha gösterdi ki aslında Türkiye'nin topyekûn bir arınmaya ihtiyacı vardır. Biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak bu fon kriziyle ortaya dökülen devlet krizini aynı zamanda Türkiye'nin yeni bir anayasa ihtiyacının da bir parçası olarak görüyoruz Sayın Bakanım.

"KAMU OTORİTESİNİN MÜDAHALE KAPASİTESİ ULUSLARARASI DÜZEYDE TARTIŞILIYOR"

Yüzlerce, binlerce yatırımcının mağduriyet iddiaları var. Finansal denetim kurumlarının sorumluluğu ve kamu otoritesinin müdahale kapasitesi de artık uluslararası anlamda tartışmaya açılmış bulunuyor. Burada kamu yönetimin denetlenmesi ve hesap verilebilirliği sorunu da gün gibi ortaya çıktı. Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurulu, ilgili kurumlar hangi bilgilere, ne zaman ulaştıkları, hangi denetimi yaptıkları, hangi tedbirleri aldıkları veya varsa hangi ihmallerin zararlara yol açtığı anlaşılmalı, araştırılmalı. İyi kötü bu araştırılacak fakat ortaya ne sonuç çıkarsa çıksın bu kurumların görevini yeterince layıkıyla yerine getirmedikleri de anlaşılacak.

"KURUMLARI AŞINDIRMANIN FATURASINI DOLANDIRILMAKLA ÖDEDİK"

Çünkü hukuk devleti kamu kurumlarının yalnızca kanunlarla yetkilendirilmesi demek değil, bu yetkilerinin hukuka uygun, denetlenebilir ve hesap verebilir biçimde kullanılması da demektir. Anlaşılıyor ki kurumlarımız yeterince denetlenmedi ve yeterince hesap verebilir şekilde yönetilmedi. Fon krizinin ardından sorumluların mal varlıklarında tahsilat yapılması, idari işlemlere karşı açılacak davalar ve kamu zararını kim tarafından karşılanacağı gibi devasa sorunlar ortaya çıkacak, buna da hazırlıklı olmamız gerekiyor. Bu mesele bize bağımsız düzenleyici kurumların etkili yargısal denetiminin, Sayıştayın, Meclisin bütçe ve denetim yetkisinin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösterdi ki Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi bu kurumları aşındırmanın faturasını aslında dolandırılmakla ödemiştir diyebiliriz.

"YÜRÜTMENİN NASIL DENETLENECEĞİNİ TARTIŞMAK ZORUNDAYIZ"

Sayın Bakanım, biz yeni bir anayasa yapmalıyız ve bu yeni anayasa tartışmasında yalnızca yürütmenin nasıl oluşturulacağını değil nasıl denetleneceğini de tartışmak zorundayız. Bugün başka tartışmalar da yürüyor, Cumhurbaşkanının görev süresi tartışılıyor, Meclisin denetim yetkileri tartışılıyor, yargı bağımsızlığı tartışılıyor, kamu kurumlarının hesap verilebilirliği tartışılıyor, temel hakların güvence altına alınması tartışılıyor, bunların hepsi aslında birbiriyle bağımlı sorunlar, hiçbiri bağımsız sorunlar değil ve anayasal sistemin bütününe ilişkin sorunlar.

"TÜRKİYE'NİN KAPSAMLI BİR ANAYASA REFORMUNA İHTİYACI VARDIR"

Sonuç olarak, şunu ifade etmek istiyoruz ki gündemimizde Cumhurbaşkanının görev süresine, Sayın Erdoğan'ın 2028'de tekrar aday olup olamayacağına ilişkin bir tartışma var, bu, aslında Meclisin anayasal iradesini tartışmaya açmaktır. Daha önce YSK tarafından yorumlanan 2017'deki hesap dönemi anayasal kuralların yeterince açık olmaması sebebiyledir. Anayasa Mahkemesi kararları, Can Atalay ve Demirtaş örneklerinde olduğu gibi yargı mercileri tarafından kararların gereği yerine getirilmiyor. Yargı bağımsızlığı, Anayasa’nın üstünlüğü ve kuvvetler ayrılığı Türkiye'de tartışma konusudur. Fon krizini tartışırken kamu gücünün denetlenmesini ve kurumların bağımsızlığını da tartışıyoruz. Kürt sorununu tartışırken biz aslında eşit vatandaşlığı tartışıyoruz, temel hak ve özgürlükleri, demokratik siyaseti tartışıyoruz. Bütün bu meselelerin ortak noktası fon kriziyle bir kez daha ortaya çıkmıştır ki Türkiye'de anayasal düzenin nasıl işleyeceği sorunudur. Bize göre kapsamlı bir anayasa reformu ihtiyacı doğmuştur fon krizi vesilesiyle, bu görüşlerinizi öğrenmek istiyoruz.